Đứt dây chằng chéo trước là một dạng chấn thương ở khớp gối điển hình, gây ra nhiều trở ngại trong sinh hoạt và hạn chế khả năng vận động. Vậy đứt dây chằng chéo trước có nguy hiểm không?

ĐỨT DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC LÀ GÌ?

  Đứt dây chằng chéo trước là loại tổn thương thường gặp nhất trong chấn thương khớp gối.

  Nguyên nhân:

  Có khoảng 70% tổn thương dây chằng chéo trước do nguyên nhân chấn thương gián tiếp và 30% do chấn thương trực tiếp.

  Tổn thương trực tiếp: Chấn thương trực tiếp vào mặt trước gối, hay gặp trong cú va chạm trong tình huống cản bóng hoặc tai nạn giao thông.

  Tổn thương gián tiếp:

  - Đang chạy, dừng đột ngột và chuyển hướng nhanh chóng.

  - Xoay người sang phía đối diện trong lúc bàn chân giữ nguyên.

  - Cú nhảy cao, rơi một chân tiếp đất trong tư thế không thuận.

  Triệu chứng lâm sàng:

  Sưng và đau vùng gối: Bệnh nhân có thể cảm nhận được tiếng “rắc” ngay khi chấn thương, sau đó gối sưng đau và hạn chế vận động. Dù bệnh nhân có điều trị hay không thì tình trạng sưng đau dần cũng tự hết.

Sưng đau gối là triệu chứng điển hình khi bị đứt dây chằng chéo trước

  Lỏng gối:

  - Bệnh nhân có cảm giác chân yếu khi đi lại.

  - Khó khăn khi đứng trụ một chân bên gối lỏng.

  - Khi chạy nhanh có cảm giác ríu chân, dễ vấp ngã.

  - Khi đi nhanh trên đường không bằng phẳng, dễ có cảm giác trẹo gối, sụp gối.

  - Lên cầu thang cảm giác không thật chân, khó khăn khi đi xuống dốc hoặc bước xuống cầu thang.

  Teo cơ: Đùi bên chấn thương nhỏ dần do teo cơ, do đó chân càng này càng yếu, nhất là khi cơ đùi teo nhiều.

ĐỨT DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

  Các nghiệm pháp được các bác sĩ chuyên khoa thực hiện giúp chẩn đoán tổn thương dây chằng chéo trước như dấu hiệu ngăn kéo trước, dấu hiệu Lachman và dấu hiệu Pivot shift đều dương tính.

  Về cơ bản, đứt dây chằng chéo trước không quá nguy hiểm, nhưng để duy trì và hồi phục khả năng vận động như ban đầu, việc điều trị là hết sức cần thiết.

  Điều trị bảo tồn (không phẫu thuật):

  Trong trường hợp điều trị bảo tồn, tập phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng.

  Chỉ định bảo tồn:

  - Đứt không hoàn toàn dây chằng chéo trước, gối vững.

  - Không có triệu chứng hoặc không có nhu cầu chơi thể thao.

  - Ít hoạt động, người già.

  - Trẻ em (còn sụn phát triển).

  Điều trị bằng phẫu thuật:

  Khi tổn thương dây chằng chéo trước mà có các tổn thương khác kèm theo thì nên phẫu thuật. Phẫu thuật khâu lại dây chằng chéo từ lâu đã không mang lại hiệu quả, vì vậy, tái tạo dây chằng chéo trước bằng một mảnh gân khác thay thế qua nội soi là phương pháp phẫu thuật phổ biến nhất hiện nay.

  Các vật liệu thay thế (mảnh ghép) có thể là:

  - Gân bánh chè tự thân của chính bệnh nhân.

  - Gân Hamstring tự thân (gân cơ thon và cơ bán gân).

  - Gân cơ tứ đầu tự thân.

  - Gân đồng loại (lấy từ người hiến tặng) như gân Achilles, gân bánh chè, gân chầy sau, gân mác dài,…

  Mục đích của phẫu thuật là giải quyết lỏng gối, phục hồi lại chức năng của dây chằng chéo trước, từ đó làm vững gối, giúp người bệnh trở lại sinh hoạt và chơi thể thao bình thường. Bệnh nhân được mổ tái tạo lại dây chằng chéo trước có tỷ lệ thành công từ 82 - 95% (theo tài liệu của Mỹ).

Phẫu thuật tái dây chằng chéo trước là giải pháp tối ưu

  Trước khi phẫu thuật, người bệnh cần phải được tập phục hồi chức năng để lấy lại biên độ khớp. Trước đó nếu gối còn sưng nề thì phải điều trị giảm phù nề, chỉ nên mổ khi gối hết sưng và biên độ vận động tốt.

  Có những kỹ thuật mổ khác nhau như một bó hai đường hầm, hai bó ba đường hầm, hai bó bốn đường hầm,… Mỗi kỹ thuật đều có những ưu và nhược điểm riêng, lựa chọn kỹ thuật nào tùy thuộc vào quan điểm và kinh nghiệm của từng phẫu thuật viên cũng như nhu cầu và sự phù hợp với từng đối tượng người bệnh.

  Như vậy, đứt dây chằng chéo trước không quá nguy hiểm, không ảnh hưởng quá nặng nề đến khả năng đi lại, nhưng nếu muốn phục hồi thể trạng cũng như bảo tồn chức năng vận động thì cần phải điều trị.